Leo Magazine - шаблон joomla Окна
bài viết được lọc theo ngày: Thứ năm, 05 Tháng 5 2022
Thứ năm, 05 Tháng 5 2022 01:28

DỊ ỨNG DO ONG ĐỐT

DỊ ỨNG DO ONG ĐỐT

I.TỔNG QUAN.

Dị ứng với nọc độc của ong là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở những bệnh nhân nhạy cảm với nọc độc của ong. Dị ứng do ong, côn trùng đốt thường nhẹ nhưban đỏ, sẩn phù hay đau tại vị trí bị đốt, thường ít có nguy cơ bị sốc phản vệ ở những bệnh nhân không có cơ địa dị ứng, tuy nhiên những bệnh nhân có cơ địa dị ứng lại có những phản ứng mẫn cảm mạnh mẽ. Một số bệnh nhân quá mẫn với nọc độc của ong gây ra các phản ứng toàn thân khi bị ong đốt như sốc phản vệ, đặc biệt là bị ong đốt nhiều lần, với số lượng lớn trong thời gian mẫn cảm với những lần đốt trước. Những bệnh nhân này cần được điều trị cấp cứu như cấp cứu sốc phản vệ do các nguyên nhân khác trong giai đoạn điều trị cấp, và chiến lược lâu dài cho những bệnh nhân này là tránh việc tiếp tục bị ong đốt, tư vấn và cung cấp các thuốc điều trị cấp cứu cho bệnh nhân luôn mang theo bên mình khi làm việc hoặc hoạt động trong môi trường có nguy cơ bị ong đốt.

1. Thành phần của nọc ong.

Nọc ong bao gồm nhiều thành phần phức tạp, tuy nhiên được chia làm thành phần bản chất là protein và thành phần còn lại bản chất không phải là protein.

2.Các phản ứng dị ứng do ong đốt.

Phản ứng dị ứng thông thường khi bị ong đốt thường là cảm giác đau, sưng phù, ngứa, ban đỏ tại vị trí đốt và các biểu hiện trên có thể biến mất sau một vài giờ không cần điều trị gì, hoặc điều trị bằng kháng histamine tại chỗ. Việc xác định đối tượng nào gây ra vết đốt là rất quan trọng, vì mỗi loài côn trùng, ong lại có các thành phần dị nguyên khác nhau và mức độ gây ra các phản ứng dị ứng cũng khác nhau. Ong đốt thường để lại kim và túi chứa nọc độc trên da vị trí đốt, các loại côn trùng khác thường không để lại dấu vết gì. Phản ứng dị ứng do ong đốt được chia làm 4 mức độ theo Mosbech và Muller.

Mức độ dị ứng do ong đốt

Mức độ I

Phản ứng tại vị trí đốt

Mức độ II

Phù mạch và phản ứng toàn thân

Mức độ III

Co thắt phế quản

Mức độ IV

Sốc phản vệ,hạ huyết áp,tổn thương nhiều cơ quan

II.CHẨN ĐOÁN.

Chẩn đoán dị ứng do ong đốt chủ yếu dựa vào hỏi tiền sử và đặc điểm lâm sàng khi thăm khám bệnh nhân,gồm các bước:

1. Hỏi bệnh

-Đặc điểm ong:Do người nhà mang ong đến hay mô tả tổ ong và hình dạng con ong.

- Thời điểm ong đốt.

-Tiền sử dị ứng.

2. Khám lâm sàng

- Lấy dấu hiệu sinh tồn: Nhiệt độ,mạch,huyết áp, nhịp thở. Sốc phản vệ gặp ở tất cả các loài ong,thường xảy ra trong vòng 1 đến 2 giờ đầu. Vì vậy cần theo dõi sát trong 6 giờ đầu để phát hiện và xử trí kịp thời sốc phản vệ.

- Đặc điểm vết đốt,số lượng nốt đốt, loài ong.

- Toàn thân: Phù, đỏ da,ngứa toàn thân khi trẻ bị dị ứng nọc ong.

- Lượng nước tiểu,màu nước tiểu.

- Biến chứng: Sốc phản vệ,tổn thương gan thận,thần kinh.

3. Cận lâm sàng

               - Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi,chức năng gan,thận,điện giải đồ.

- Tổng phân tích nước tiểu.

- Xquang ngực,khí máu động mạch khi có suy hấp.

III. ĐIỀU TRỊ BỆNH NHÂN DỊ ỨNG DO ONG ĐỐT.

Bước 1: Đặt bệnh nhân nằm xuống, loại bỏ kim và túi nọc độc của ong một cách cẩn thận bằng móng tay hoặc dao… áp đá lạnh lên vùng tổn thương làm giảm đau và giảm sự hấp thu chất độc từ nọc ong vào cơ thể, cho bệnh nhân uống thuốc kháng histamine và corticosteroid nếu bệnh nhân có phản ứng nặng tại vị trí đốt.

Bước 2: Nếu bệnh nhân bị ong đốt có các triệu chứng dị ứng ở mức độ III – IV, adrenaline phải được tiêm bắp ngay, nhắc lại sau mỗi 8-10 phút nếu triệu chứng không cải thiện với liều đầu tiên.

Bước 3: Nếu bệnh nhân có các triệu chứng của sốc phản vệ do ong đốt thì bệnh nhân cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời giống như điều trị sốc phản vệ do các nguyên nhân khác.

Vừa qua Khoa Nhi Trung tâm Y tế huyện Ba Bể vừa điều trị một ca bệnh nhi 15 tháng tuổi.Vào viện với lý do ong đốt,trong tình trạng khó thở nhẹ,đau nhiều tại các vết đốt,sưng nề hai mắt,vùng mặt,vai,hai bên mạn sườn. Sau khi được thăm khám bác sĩ chẩn đoán dị ứng do nọc ong mật đốt. Nguyên nhân do nhà trẻ nuôi ong mật và sơ xuất của bố mẹ không để ý trẻ đã dùng gậy chọc tổ ong. Cũng may trẻ đã được đưa đến bệnh viện kịp thời,qua 5 ngày điều trị tại khoa bệnh nhân ổn định và ra viện. Từ nhiều trường hợp thực tế các nhân viên y tế đã tích cực tư vấn và giáo dục bệnh nhân, người nhà bệnh nhân cách phòng tránh ong đốt và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Những bệnh nhân quá mẫn do ong đốt thường bị ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống, có thể dẫn tới các rối loạn nhất định về tâm lý, do đó việc được sự hỗ trợ của nhân viên y tế cũng như sự chia sẻ của gia đình là hết sức cần thiết cho bệnh nhân. Người nhà, bệnh nhân cần biết cách phòng và tránh tiếp xúc với ong để giảm nguy cơ bị đốt như tránh các khu vực có nguy có cao, có khu nuôi ong riêng và có rào chắn, tránh mặc quần áo nhiều màu sắc dễ hấp dẫn ong, bệnh nhân cần được đào tạo cách tự loại bỏ kim và nọc ong khi bị đốt. Phá bỏ tổ ong khi được phát hiện,không được chọc phá vào tổ ong khi không có đồ bảo hộ.

                                                               Ba Bể, ngày 29 tháng 4 năm 2022.                                                                              

                                                                                            Tác giả 

                                                                                 Bác sỹ. Triệu Thị Hoa

 

 

 

Trang thông tin điện tử

TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN BA BỂ

Địa chỉ: Thị trân Chợ Rã - huyện Ba Bể - tỉnh Bắc Kạn

Điện thoại: 0209.3.876.168

Bản quyền thuộc về Trung tâm y tế huyện Ba Bể

Xây dựng và phát triển bởi Sỏ Y tế tỉnh Bắc Kạn

Hình ảnh đơn vị

showshowshowshowshowshowshowshowshowshowshowshowshowshowshowshow